الشيخ محمد علي الگرامي القمي

29

مالكيت ها ( فارسى )

انواع مالكيّت پس از آن كه از اصول اقتصادى اسلامى آگاهى يافتيم ، انواع مالكيّت‌ها را از نظر اسلام بر مىشمريم : به نظر مىرسد 7 نوع مالكيت در اسلام وجود دارد : 1 - مالكّيت حكومت : خمس در اسلام ملك حاكم مىباشد البته نه شخص حقيقى حاكم ، بلكه به اعتبار مقام حكومت و شخصيت حقوقى او كه بعد از وفات يك امام ، اموالى كه از خمس نزد او مانده است ، به همهء ورثهء او نمىرسد ، بلكه تنها به شخص امام بعدى منتقل مىشود . « انفال » نيز ملك امام مىباشد ، يعنى همهء اراضى باير و يا آباد بالأصل ، درّه‌ها و كوه‌ها ، منابع تحت الأرضى و اموال خالصهء سلاطين و رؤساى دشمن كه در جنگ‌ها به دست اسلام مىافتد ، درياها و رودها ، غنايم جنگى كه جنگ آن بدون اجازهء حاكم انجام شده باشد ، ارث كسى كه وارثى ندارد . . . اينها همه از انفال هستند و ملك مقام حكومت مىباشد . از نگاه مؤلف اين است كه اين اموال ملك شخص حاكم است مادامى كه صاحب حكومت است و سپس به حاكم بعدى منتقل مىشود . نه اين كه به طور مطلق ملك شخص حاكم باشد و نه اين كه ملك مقام او باشد ، بلكه ملك شخص حاكم است تا زمانى كه حكومت دارد . كه ملكيت شخصى ، ولى مادامى ! بيان تفاوت اين سه نوع اعتبار ملكيّت ، مجال بيشترى مىطلبد كه فعلًا از آن صرف نظر مىكنيم .